आचार्य भद्रबाहु – अंतिम श्रुत केवली
आचार्य भद्रबाहु हे एक जैन मुनी आणि विद्वान होते, जे परंपरेनुसार अंतिम श्रुत केवली म्हणून, म्हणजे जैन आगमांचे संपूर्ण ज्ञान असलेले शेवटचे आचार्य म्हणून मान्यताप्राप्त आहेत.
ते मौर्य साम्राज्याचे संस्थापक चंद्रगुप्त मौर्य यांचे आध्यात्मिक गुरू होते. जैन धर्मात पाच श्रुत केवलि होते – गोवर्धन महामुनी, विष्णु, नंदिमित्र, अपराजित आणि भद्रबाहु. भद्रबाहु यांचा जन्म पुण्ड्रवर्धन (साधारणतः आधुनिक उत्तर बंगालशी समतुल्य[ येथे एका ब्राह्मण कुटुंबात झाला (जैन तत्त्वज्ञानात, प्रतिमाधारी श्रावक—व्रतधारी गृहस्थ—यांना ब्राह्मण किंवा बामण मानले जाते) त्या काळात मौर्यांची उपराजधानी उज्जैन होती. जेव्हा ते सात वर्षांचे होते, तेव्हा गोवर्धन महामुनींनी भविष्यवाणी केली की ते शेवटचे श्रुत केवली होतील आणि त्यांना प्रारंभिक शिक्षणासाठी सोबत घेऊन गेले.[
दिगंबर पंथाचा असा विश्वास आहे की कार्तिक महिन्यातील पौर्णिमेच्या रात्री, चंद्रगुप्त मौर्य (मौर्य साम्राज्याचे संस्थापक आणि शासक) यांना सोळा स्वप्ने पडली, जी आचार्य भद्रबाहु यांनी त्यांना स्पष्ट करून सांगितली.
- सर्व ज्ञान अंधकारमय होईल
- कल्पवृक्षाची एक शाखा तुटून पडेल : जैन धर्माची अवनती होईल आणि चंद्रगुप्ताचे उत्तराधिकारी दीक्षित होणार नाहीत
- एक दिव्य रथ आकाशातून खाली उतरून परत जाईल: दिव्य प्राणी भरत क्षेत्राला भेट देणार नाहीत
- चंद्राचे मंडल विदीर्ण होईल : जैन धर्माचे दोन पंथांत विभाजन होईल काळे
- हत्ती लढत आहेत: कमी पाऊस आणि कमकुवत पिके
- संधिप्रकाशात काजवे चमकत आहेत: खरे ज्ञान नष्ट होईल,
- काही ठिणग्या मंद प्रकाशाने चमकतील: आर्यखंड जैन सिद्धांतांपासून वंचित होईल आणि असत्य वाढेल
- सर्व वातावरणात धूर भरेल: वाईटाचे वर्चस्व सुरू होईल आणि चांगुलपणा लपेल
- एक माकड सिंहासनावर बसले आहे: नीच, कनिष्ठ जन्माचे, दुष्ट लोक सत्ता मिळवतील
- एक कुत्रा सोनेरी भांड्यातून पायस खात आहे: सहाव्या हिश्शावर समाधानी न राहणारे राजे जमीन-खंड आणतील आणि ते वाढवून प्रजेला पीडित करतील
- तरुण बैल कष्ट करत आहेत: तरुण धार्मिक हेतूने व्रते घेतील, परंतु वृद्धापकाळी त्यांचा त्याग करतील क्षत्रिय मुले गाढवांवर स्वार होत आहेत उच्च वंशाचे राजे कनिष्ठांशी संगत करतील
- माकडे हंसांना घाबरवत आहेत: कनिष्ठ लोक थोरांना त्रास देतील आणि त्यांना आपल्या पातळीवर आणण्याचा प्रयत्न करतील
- वासरे समुद्रावर उड्या मारत आहेत :राजे अवैध कर लावून लोकांवर अत्याचार करण्यास सहाय्य करतील
- कोल्हे म्हाताऱ्या बैलांचा पाठलाग करत आहेत: कनिष्ठ लोक पोकळ स्तुतीने थोर, सज्जन आणि विद्वानांपासून मुक्तता मिळवतील
- बारा मस्तकांचा एक सर्प जवळ येत आहे: या भूमीवर बारा वर्षांचे मृत्यू आणि दुष्काळ येईल.
इ.स.पूर्व ३०० मध्ये जेव्हा जैन धर्मग्रंथांची नव्याने रचना करण्यासाठी पाटलीपुत्र परिषद झाली, तेव्हा भद्रबाहू १२ वर्षांच्या तपश्चर्येसाठी नेपाळमध्ये होते. दुष्काळामुळे भिक्षूंना जगणे अधिक कठीण होईल असे ठरवून भद्रबाहूंनी बारा हजार शिष्यांच्या गटासह दक्षिण भारतात स्थलांतर केले. श्रवणबेळगोळा येथील ६व्या-७व्या शतकातील एका शिलालेखात उल्लेख आहे की, चंद्रगुप्त भद्रबाहूंच्या मार्गदर्शनाखाली दिगंबर भिक्षू बनले, ज्यांचा उल्लेख नोंदींमध्ये प्रभाचंद्र म्हणून केला आहे.
श्रवणबेळगोळा येथील शिलालेखांनुसार, भद्रबाहूंनी सल्लेखनाचे व्रत घेतल्यानंतर त्यांचे निधन झाले.
श्रवणबेळगोळा येथील शिलालेखांनुसार, भद्रबाहूंनी सल्लेखनाचे व्रत घेतल्यानंतर त्यांचे निधन झाले.