श्रेयांसनाथ

श्रेयांसनाथ हे अकरावे तीर्थंकर असून त्यांचे पिता राजा विष्णुराज व माता विष्णुदेवी होत्या. त्यांच्या ५ कल्याणकांपैकी ४ कल्याणक (गर्भ, जन्म, तप/दीक्षा आणि केवलज्ञान) हे सिंहपुरी (सध्याचे सारनाथ, वाराणसीजवळ) व ५ वे मोक्ष कल्याणक सम्मेद शिखरजी येथे झाले.

राणी वेणादेवी गर्भात असताना त्यांना एक स्वप्न पडले, ज्यामध्ये श्री (लक्ष्मी) देवींचा पाड प्रादुर्भाव झाला होता. तसेच, त्या काळात नगरात पसरलेला एक मोठा आजार किंवा त्रास राजा विष्णुदेव आणि राणी यांच्या पुण्यामुळे शमला, ज्यामुळे सर्वांचे कल्याण (श्रेय) झाले. म्हणूनच बालकाचे नाव 'श्रेयांसनाथ' ठेवण्यात आले.

तीर्थंकर होण्यापूर्वी श्रेयांसनाथ भगवंतांचा जीव पुष्करार्ध द्वीपातील 'त्रिपुष्ठ' (किंवा नंदीवर्धन) राजा होता. त्यांनी पूर्वजन्मात धार्मिक वृत्तीने कडक तपश्चर्या करून 'तीर्थंकर नाम-गोत्र' अर्जित केले आणि देवलोकात जन्म घेतला. त्यानंतर त्यांनी सिंहपुरी येथे जन्म घेतला.