समन्तभद्राचार्य

आचार्य समंतभद्र हे जैन परंपरेतील अत्यंत तेजस्वी तार्किक व स्तुतिकार होते. परंपरेनुसार ते दक्षिणेतील उरगपूर (उरैयूर) येथील राजकुमार होते; मुनिदीक्षेनंतर झालेल्या भस्मक व्याधीच्या प्रसंगानंतर त्यांनी 'स्वयंभूस्तोत्र' रचले, अशी कथा प्रसिद्ध आहे. देशभर फिरून वादविवादांतून त्यांनी स्याद्वादाची प्रतिष्ठा वाढवली. त्यांचा काळ परंपरेनुसार इ.स. दुसरे-तिसरे शतक मानला जातो; काही विद्वान तो पाचव्या-सहाव्या शतकापर्यंत आणतात.

स्तुतीच्या रूपात कठोर तर्क मांडणे हे त्यांचे वैशिष्ट्य आहे; अनेकांत व सप्तभंगीची पहिली व्यवस्थित तार्किक मांडणी त्यांच्या आप्तमीमांसेत आहे.

प्रमुख ग्रंथ: आप्तमीमांसा (देवागम स्तोत्र), युक्त्यनुशासन, स्वयंभूस्तोत्र, स्तुतिविद्या (जिनशतक) व रत्नकरंड श्रावकाचार.