दश लक्षण पर्व (दशलक्षण धर्म)

दिगंबर जैन परंपरेत भाद्रपद महिन्यातील दश लक्षण पर्व (दशलक्षण धर्म) हा आत्मशुद्धीचा सर्वात मोठा काळ मानला जातो. हे १० धर्म म्हणजे आत्म्याचे अंगभूत, मूळ आणि स्वभाविक गुण आहेत. कर्मांच्या प्रभावामुळे आत्म्यात उत्पन्न होणाऱ्या विकारांचा नाश करून स्वतःच्या मूळ स्वभावात लीन होणे, हाच या १० धर्मांचा मुख्य हेतू आहे.

        उत्तमक्षमामार्दवार्तवशौचसत्यसंयमतपस्त्यागाकिञ्चन्यब्रह्मचर्याणि धर्मः ॥ -- तत्त्वार्थसूत्र ९, सूत्र ६

हे दहा धर्म एकापाठोपाठ पाळावयाचे नसून, दररोज आत्म्यात हे सर्व १० धर्म विनासायास विद्यमान असतात. दश लक्षण पर्वाच्या १० दिवसांत रोज एका धर्माचे विशेष ध्यान व पूजन केले जाते.

पर्वाचा समारोप

१० व्या दिवशी (अनंत चतुर्दशीला) भगवान वासुपूज्य स्वामींचे मोक्ष कल्याणक साजरे करून आणि निर्वाण लाडू चढवून या व्रताची मुख्य पूर्तता होते. त्यानंतरच्या दिवशी (प्रतिपदेला) 'क्षमावाणी पर्व' साजरे केले जाते, ज्या दिवशी प्रत्येक जिवाकडे "उत्तम क्षमा" मागून सर्व वैमनस्य संपवले जाते.