साधु गुण

साधु परमेष्ठींना २८ मूलगुण असतात: ५ महाव्रत + ५ समिती + ५ इंद्रियनिरोध + ६ आवश्यक + ७ शेष गुण. ६ आवश्यक आचार्य गुण पानावर दिले आहेत.

५ महाव्रत

#गुणअर्थ
1अहिंसा महाव्रतसर्व जीवांची मन-वचन-कायेने हिंसा न करणे.
2सत्य महाव्रतअसत्य भाषणाचा पूर्ण त्याग.
3अस्तेय महाव्रतन दिलेले काहीही न घेणे.
4ब्रह्मचर्य महाव्रतपूर्ण ब्रह्मचर्य.
5अपरिग्रह महाव्रतबाह्य-अंतरंग सर्व परिग्रहाचा त्याग.

५ समिती

#गुणअर्थ
1ईर्या समितीजीवरक्षणासाठी पाहून चालणे.
2भाषा समितीहित-मित-प्रिय भाषण.
3एषणा समितीनिर्दोष आहार ग्रहण.
4आदाननिक्षेपण समितीवस्तू पाहून-प्रमार्जन करून उचलणे-ठेवणे.
5प्रतिष्ठापन (व्युत्सर्ग) समितीजीवरहित स्थानी मल-मूत्रादी विसर्जन.

५ इंद्रियनिरोध

#गुणअर्थ
1स्पर्शन इंद्रिय निरोधस्पर्शाबद्दल राग-द्वेष न ठेवणे.
2रसना इंद्रिय निरोधरसांबद्दल राग-द्वेष न ठेवणे.
3घ्राण इंद्रिय निरोधगंधाबद्दल समभाव.
4चक्षु इंद्रिय निरोधरूपाबद्दल समभाव.
5श्रोत्र इंद्रिय निरोधशब्दाबद्दल समभाव.

६ आवश्यक

#गुणअर्थ
1समता (सामायिक)सुख-दुःखात समभाव.
2वंदनातीर्थंकरांना वंदन.
3स्तुतीचोवीस तीर्थंकरांची स्तुती.
4प्रतिक्रमणदोषांपासून परावृत्ती.
5प्रत्याख्यानभावी दोषांचा त्याग.
6कायोत्सर्गदेहाचे ममत्व सोडून ध्यानस्थ राहणे.

७ शेष गुण

#गुणअर्थ
1केशलोचहाताने केस उपटणे.
2अस्नानस्नान न करणे.
3अदंतधावनदात न घासणे.
4भूमिशयनभूमीवर झोपणे.
5स्थितिभोजनउभ्याने आहार घेणे.
6एकभुक्तीदिवसातून एकदाच आहार.
7अचेलकत्व (दिगंबरत्व)वस्त्राचा पूर्ण त्याग.

आगम आधार: मूलाचार, प्रवचनसार (चारित्र अधिकार), तत्त्वार्थसूत्र अध्याय ९.

पुढे: चत्तारि दंडक →
📝 नवीनतम प्रश्नमंजुषा: दीपावली विशेष प्रश्नमंजुषा – भगवान महावीर निर्वाणसोडवा →
🏠मुख्य पान📿जिनवाणी⛰️तीर्थक्षेत्र📖आगम🧘तत्त्वज्ञान