योगींदुदेव

आचार्य योगींदुदेव (जोइंदु) हे अपभ्रंश लोकभाषेत दोहा छंदात अध्यात्म मांडणारे पहिले प्रमुख दिगंबर आचार्य मानले जातात. त्यांचा काळ निश्चित नसून डॉ. ए. एन. उपाध्ये यांनी तो इ.स. सहावे शतक मानला आहे, तर काही विद्वान त्यांना आठव्या ते दहाव्या शतकात ठेवतात.

बहिरात्मा, अंतरात्मा व परमात्मा ही त्रिविध आत्म्याची संकल्पना आणि 'देव देवळात नसून देहात आहे' हा विचार त्यांनी अत्यंत सोप्या व प्रभावी दोह्यांत मांडला; त्यांच्या परंपरेचा प्रभाव मुनी रामसिंह व पुढील संत-साहित्यावर दिसतो.

प्रमुख ग्रंथ: परमात्मप्रकाश, योगसार; अमृताशीति हा संस्कृत ग्रंथही त्यांच्या नावे प्रसिद्ध आहे.