पुष्पदंत (सुविधिनाथ)

पिता: सुग्रीव · माता: रामादेवी (जयादेवी)
कुळ: इक्ष्वाकु · आयुष्य: २ लाख पूर्व
प्रकार: तीर्थंकर
पुष्पदंत, ज्यांना सुविधिनाथ असेही म्हणतात, हे नववे तीर्थंकर असून त्यांचे पिता राजा सुग्रीव व माता रामादेवी होत्या. त्यांच्या ५ कल्याणकांपैकी ४ कल्याणक (गर्भ, जन्म, तप/दीक्षा आणि केवलज्ञान) हे काकंदी नगरीत झाले व  ५ वे मोक्ष कल्याणक सम्मेद शिखरजी येथे झाले.

प्रमुख विवरण व परिचय
माता-पिता: पिता राजा सुग्रीव आणि माता राणी रामा (जयरामा)
वंश: इक्ष्वाकु वंश
चिन्ह / लांछन: मगर
वर्ण (रंग): श्वेत / पांढरा (चंद्रप्रभासारखा लखलखीत)
केवली वृक्ष: नाग वृक्ष (किंवा मल्लिका वृक्ष)
आयुष्यमान: २ लाख पूर्व
शरीरमान (उंची): १०० धनुष्य (सुमारे ३०० मीटर)
नावामागील कथा व महत्त्व
भगवंतांना दोन नावांनी ओळखले जाते:
  • पुष्पदंत: जन्मानंतर त्यांच्या तोंडातील दात हे फुलांच्या पाकळ्यांसारखे अत्यंत सुंदर, सुगंधी आणि शुभ्र दिसत होते, म्हणून त्यांचे नाव 'पुष्पदंत' पडले.
  • सुविधीनाथ: त्यांच्या जन्माने राज्यात सर्व विधी, कायदे आणि धार्मिक कार्ये अत्यंत उत्कृष्ट व सुलभ (सुविधी) प्रकारे पार पडू लागली, म्हणून त्यांना 'सुविधीनाथ' असेही म्हणतात.
धर्मसंघ व शासंदेव
मुख्य गणधर: वराह (एकूण ८८ गणधर)
शासंदेव (यक्ष व यक्षी): अजित यक्ष' आणि 'सुतारा देवी' (यक्षी).
मुनी व साध्वी संघ: त्यांच्या धर्मसंघात सुमारे २ लाख मुनी (साधू) आणि ३ लाख ८० हजार आर्यिका (साध्वी) होत्या.
चिन्ह: मगर (मकर)

पंच कल्याणक

कल्याणकस्थानतिथी
गर्भ कल्याणककाकंदी (बिहार)फाल्गुन कृष्ण नवमी
जन्म कल्याणककाकंदी (बिहार)मार्गशीर्ष शुक्ल प्रतिपदा
दीक्षा (तप) कल्याणककाकंदी (बिहार)मार्गशीर्ष शुक्ल प्रतिपदा
केवलज्ञान कल्याणककाकंदी (बिहार)आश्विन शुक्ल अष्टमी
मोक्ष कल्याणकश्री सम्मेद शिखरजी (झारखंड)भाद्रपद शुक्ल अष्टमी
निर्वाण आसन: Padmasana
पुढे: शीतलनाथ
🏠मुख्य पान📿जिनवाणी⛰️तीर्थक्षेत्र📖आगम🧘तत्त्वज्ञान