करणानुयोग (गणित आणि जगाची निर्मिती)

करणानुयोग हा जैन धर्मग्रंथांचा (जिनवाणी) एक प्रमुख भाग आहे. यात प्रामुख्याने विश्वाची निर्मिती, काळाचे चक्र, कर्माची तत्त्वे, गुणस्थाने (आध्यात्मिक अवस्था) आणि चौदा मार्गणा यांचे वर्णन आहे. 

यात आत्मा आणि कर्म यांच्यातील संबंधाचे स्पष्ट आणि सविस्तर विवेचन आहे. यात जीवांच्या अवस्था, कर्मांचा उत्कर्ष आणि ऱ्हास, नरक आणि स्वर्गलोकांची स्थिती आणि काळाची गणना यांचे सविस्तर वर्णन आहे. जगाची शून्यता आणि कर्मांचे विचित्रपण स्पष्ट करून जीवांना धर्म आणि तत्त्वज्ञानाकडे आकर्षित करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे.

ग्रंथ: षट्खंडगाम, कषायपाहुड, त्रिलोकसार आणि तिलोयपन्नत्ती हे करणानुयोगाचे प्रमुख ग्रंथ आहेत.